zabytki pod ziemią #3 mur na Kolejowej

Prace na ul. Kolejowej, związane z inwestycją Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej trwają już kolejny rok. Każdy etap przynosi nowe informacje o tej przestrzeni, które nawet dla mnie bywają zaskakujące. Z racji wykonywanego zawodu, bacznie przyglądam się temu, co „wychodzi z ziemi”. I ostatnio po raz kolejny moje wyobrażenie o tym jak wyglądało to miejsce w odleglejszych czasach, ponownie się zmieniło.

Prace w nasypie

Z początkiem roku ruszyły prace związane z nową instalacją wodno-kanalizacyjną w okolicy budynku stacji na ul. Kolejowej. W tym momencie główny ciężar prac koncentruje się w okolicach ogrodu przy stacji. Sam ogród istnieje tam od początku, jak wybudowana została stacja (o czym napiszę w kolejnym wpisie). Głębokie wykopy w miejscu ogrodu potwierdzają to, co widzimy na mapach z czasów budowy kolei w tej części osiedla – żeby powstał ten odcinek linii, konieczne było nasypanie ogromnych ilości piasku i utworzenie wysokiego nasypu, na którym dopiero umieszczono tory i stację.

Wykop w nasypie kolejowym z przełomu XIX i XX wieku

Mur

Część prac ziemnych przeniosła się w okolice kamienicy przy ul. Kolejowej 7. Tam z kolei został odkopany solidny mur, którego początkowo nie sposób było powiązać z niczym znanym nam z historii tej przestrzeni. Jak widać na zdjęciu jest on dość szeroki i posadowiony głęboko.

Mur odkryty w wykopie w okolicy kamienicy Kolejowa 7

Co to za mur?

Mur wydawał się zagadkowy, ale tylko do momentu ponownego spojrzenia w mapy kolejowe. Nasypanie ogromnych ilości piachu, w celu utworzenia nasypu pod tory i stację spowodowało, że pomiędzy stacją a istniejącą wówczas zabudową mieszkalną ulicy Kolejowej powstał ogromny wąwóz. Widoczny jest on bardzo wyraźnie na jednej fotografii archiwalnej.

Widoczny uskok terenu przy stacji kolejowej. Ok. 1908 r. Spójrz na sylwetkę człowieka na poziomie stacji i na głębokość znajdującego się przy nim uskoku w terenie.

Uskok ten widać też na planach kolejowych z 1905 r. A w miejscu odkrycia interesującego nas obiektu murowanego widoczna jest grubsza linia, która wskazuje na mur oporowy. I to właśnie jest to nasze znalezisko! Mur został wybudowany prawdopodobnie razem z kamienicą przy Kolejowej 7, i miał za cel utrzymać w ryzach ziemię przed wejściem do kamienicy, żeby nie obsuwała się w kierunku tego wąwozu.

Sytuacja terenowa na mapie z 1905 r Widoczny uskok zakończony murem oporowym w okolicy budynku Kolejowa 7

Czemu mur jest pod ziemią?

W tym miejscu nadal widoczne jest lekkie obniżenie terenu względem stacji czy bardziej wyraźne – względem znajdującej się wyżej ulicy Nad Odrą. Wąwóz został zniwelowany najpewniej w latach 40. XX wieku, kiedy wybudowany został obok bunkier, który stoi tam do dziś. Muru nikt wówczas nie zdemontował, dzięki czemu nadal pełni funkcję wzmacniającą grunt w okolicy stojącej kamienicy.


Jeśli podoba Ci się historia Stołczyna opisywana tutaj przeze mnie, to zachęcam do wsparcia.



Za pomoc z rozwiązaniu zagadki dziękuję Pawłowi Bokszczaninowi, którego wiedza dotycząca kolei oraz zbiory archiwaliów pozostają nieocenione.

Dodaj komentarz

Stwórz witrynę internetową lub bloga na WordPress.com Autor motywu: Anders Noren.

Do góry ↑