stołczyn 2026 – co się zmieniło od 2018 roku?

W 2018 r. napisałam tekst pt. „Stołczyn 2018”. Od tego czasu minęło już prawie osiem lat. Ponieważ postawiłam sobie za cel wrócić w tym roku na bloga z wartościowymi treściami, nie tylko historycznymi, sama zadałam sobie pytanie: co zmieniło się na Stołczynie od tamtego czasu? Oto moja (subiektywna) odpowiedź.

Stołczyn 2026 – gdzie jesteśmy dziś?

Jeśli chodzi o granice administracyjne, w których poruszamy się mówiąc dzisiaj o Stołczynie, to tu nic się nie zmieniło. Stołczyn nadal pozostaje osiedlem położonym w północnej części Szczecina, w granicach dzielnicy Północ. Powierzchnia osiedla wynosi 12,55 km².

Wzbogaciła się natomiast lista ulic. Do dotychczasowych nazw dołączyły m.in.: Łaskawa, Sobola, Romana, Świątkiewicza, Drygasa, Gewerta, Pejzażowa, Jaspisowa, Zielone Pole, Modelarska, Malarska, Grawerska, Rzeźbiarska. To widoczny znak intensyfikacji zabudowy mieszkaniowej, zwłaszcza w południowej i zachodniej części osiedla.

Układ komunikacyjny i inwestycje

Nie zmieniły się podstawowe osie komunikacyjne Stołczyna: ulice Nad Odrą, Kościelna, Nehringa, Policka i Szosa Polska. Wyraźnie wzrósł natomiast ruch samochodowy na ul. Polickiej i Nehringa, co należy wiązać bezpośrednio z uruchomieniem parku handlowego Vendo oraz rozwojem zabudowy po północnej stronie osiedla.

A skoro już jesteśmy przy tym temacie, to pod względem inwestycyjnym Stołczyn w ostatnich latach ewoluował wyraźnie. Oprócz dużych, miejskich przedsięwzięć – takich jak Szczecińska Kolej Metropolitalna (z planowanymi dwiema stacjami: Stołczyn i Stołczyn Północny) czy realizacja osiedla STBS „Wrzosowe Wzgórza” – pojawiło się wiele prywatnych inwestycji mieszkaniowych: zarówno zespoły domów jednorodzinnych, jak i zabudowa wielorodzinna.

Istotną czynnikiem w ostatnim czasie było także powstanie parku handlowego Vendo, oraz towarzyszących mu marketów: Lidl, Biedronka, Obi czy McDonald’sa. Cały ten kompleks znacząco wpłynął na codzienne funkcjonowanie osiedla. W mojej opinii to właśnie ta inwestycja najmocniej zbliżyła Stołczyn do idei „miasta 15-minutowego”, zwiększając lokalną dostępność usług handlowych i ograniczając konieczność codziennych dojazdów do innych części Szczecina.

Liczba mieszkańców Stołczyna – wyraźny wzrost

Według danych Miasta Szczecin opublikowanych przy okazji wyborów do Rad Osiedli w 2025 r., na dzień 30 czerwca 2025 r. Stołczyn zamieszkiwało 4 903 mieszkańców. Dla porównania: w 2018 r. było to 4 223 osoby. Wzrost jest więc znaczący.

Stołczyn stanowi obecnie około 1,4% ludności Szczecina. Niestety, w dostępnych dokumentach nie znalazłam aktualnych danych dotyczących struktury wieku i płci mieszkańców osiedla. Dane szczegółowe, którymi dysponujemy dla wcześniejszych lat, wskazują, że Stołczyn wyróżniał się wysokim odsetkiem dzieci i młodzieży, co plasowało go w czołówce osiedli Szczecina pod tym względem.

Komunikacja miejska i kolej metropolitalna

Komunikacja miejska na Stołczynie została nieznacznie wzmocniona: do linii dziennych 102, 58 i 63 dołączyła linia 59. Linie nocne 524 i 526 pozostały bez zmian. Największe oczekiwania wiążą się jednak z uruchomieniem Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej, która ma w przyszłości zapewnić Stołczynowi szybkie połączenie z centrum miasta i aglomeracją.

Zabytki i ochrona historycznej zabudowy

We wpisie z 2018 r. jedynie sygnalizowałam temat historycznej zabudowy Stołczyna. Dziś warto odnotować ważną zmianę: dzięki staraniom Stowarzyszenia Przyjaciół Stołczyna FORUM do Rejestru Zabytków wpisano osiedle Kolonia Cegłówka. To istotny krok w kierunku ochrony lokalnego dziedzictwa, któremu poświęcę osobne teksty.

Instytucje, usługi i życie codzienne na osiedlu

Na terenie Stołczyna funkcjonują m.in.: kościół parafialny, dom Sióstr Uczennic Krzyża, Szkoła Podstawowa nr 9 z punktem przedszkolnym, Zespół Szkół Specjalnych nr 1, żłobek „Zając Borówka”, dwa punkty pocztowe, dwie przychodnie zdrowia (przy ul. Nad Odrą i ul. Romana), dwie filie Miejskiej Biblioteki Publicznej, liczne sklepy i punkty usługowe.

Swoją działalność prowadzą tu również lokalne organizacje społeczne: Stołczyn po Sąsiedzku (Wartownia), Stowarzyszenie Przyjaciół Stołczyna FORUM (ul. Kolejowa 2) oraz Klub Strzelecko-Kolekcjonerski M16 (bunkier przy ul. Kolejowej). Na osiedlu działają także dwa ośrodki dla osób w kryzysie bezdomności.

Stołczyn jako obszar rewitalizacji

Zgodnie z „Diagnozą stanu istniejącego miasta Szczecin” Stołczyn od lat znajduje się w grupie osiedli zdegradowanych. Z tego względu został objęty Gminnym Programem Rewitalizacji na lata 2024–2034, co czyni najbliższe lata kluczowymi dla dalszego rozwoju i przyszłego wizerunku osiedla.

Podsumowując: Stołczyn w 2026 roku to osiedle, na którym rozwój jest wyraźnie widoczny. Przybywa mieszkańców, pojawiają się nowe inwestycje mieszkaniowe i handlowe, poprawia się dostępność usług, a infrastruktura transportowa stopniowo nadrabia wieloletnie zaległości. W tym sensie Stołczyn przestaje być wyłącznie „peryferią” Szczecina, a coraz częściej funkcjonuje jako pełnoprawna część miasta.

Jednocześnie to moment, w którym tempo zmian zaczyna wyprzedzać refleksję nad tym, co już istnieje. Obok nowej zabudowy i nowych mieszkańców pozostaje „stary” Stołczyn: historyczna zabudowa, powojenna tkanka osiedla i ludzie, którzy są z tym miejscem związani od dekad. To właśnie oni tworzą ciągłość i lokalną tożsamość, tak istotną dziś w polityce przestrzennej, urbanistycznej i społecznej – coraz częściej określanej mianem „lokalności”. Rozwój nie musi oznaczać zerwania z przeszłością. Przeciwnie – to dobry moment, by zadbać o stare zasoby: kamienice, domy, przestrzenie wspólne, ale też o mieszkańców, którzy przez lata budowali charakter Stołczyna, często w trudnych warunkach i przy ograniczonym wsparciu instytucjonalnym.

Wyraźnie widoczna pozostaje także luka w ofercie kulturalnej. Stołczyn wciąż nie posiada instytucji kultury z prawdziwego zdarzenia – miejsca, które z jednej strony oferowałoby regularną, miejską ofertę kulturalną dla lokalnej społeczności, a z drugiej mogłoby stać się powodem, by mieszkańcy innych części Szczecina świadomie przyjeżdżali na północ miasta. Brak takiej instytucji wzmacnia poczucie peryferyjności i ogranicza potencjał integracyjny osiedla.

Stołczyn 2026 to więc punkt przejścia. Między tym, co nowe i dynamiczne, a tym, co stare i wymagające troski. Między inwestycją a odpowiedzialnością. To moment, w którym pytanie o przyszłość osiedla nie dotyczy już tylko tego, ile się zbuduje, ale przede wszystkim jak i dla kogo będzie się tu żyło.

To dopiero punkt wyjścia. W kolejnych wpisach wrócę do tematów starej zabudowy, pamięci miejsca i codzienności Stołczyna – zapraszam.