migawki z przeszłości: „Ogniste Ptaki” Władysława Hasiora na Stołczynie

Pomyślicie pewnie, że coś mi się pomyliło, bo rzeźba, o której piszę w tytule stoi przecież w Parku Kasprowicza. Ale nie, to nie pomyłka. Przez chwilę, w latach 1979-1980, znajdowała się na terenie Huty.

Mnie samą ta informacja ostatnio zaskoczyła. Na jednej z historycznych grup szczecińskich na Facebooku pojawił się post na jej temat, ze wzmianką, że rzeźba była remontowana w Hucie, w Hali Napraw Taboru Kolejowego. Żeby dowiedzieć się czegoś więcej przeszperałam starą prasę oraz udało mi się porozmawiać z ówczesnym Mistrzem Remontu Taboru Kolejowego w Hucie.

RZEŹBA I AUTOR

Władysław Hasior to żyjący w latach 1928-1999 polski rzeźbiarz, malarz i scenograf. W 1975 r. z okazji indywidualnej wystawy na Zamku Książąt Pomorskich zrealizował na skarpie przy zamku kompozycję plenerową pt. „Ogniste Ptaki”.

Ptaki Hasiora na skarpie zamku
Ogniste Ptaki na skarpie Zamku Książąt Pomorskich. Fot. M. Jasiecki (źródło: Fotopolska.eu)

Z tej skarpy kompozycja musiała zostać zdjęta z powodu remontu skarpy i budowy Trasy Zamkowej. I tutaj zaczęła się się jej stołczyńska przygoda…

WĄTEK HUTNICZY

Stołczyński epizod rzeźby Hasiora jest niezbyt dobrze znany. Do tego stopnia, że w Kurierze Szczecińskim z maja 1980 r. widnieje informacja, jakoby była ona przechowywana w „miejskich magazynach”. Jeśli miejskim magazynem nazwać można naszą hutniczą lokomotywownię – to wszystko się zgadza!

Kurier 1980 maj 23.jpg
Wzmianka o rzeźbie, pełna błędnych informacji (nie była to replika, a nazwa to „Ogniste Ptaki”, no i przechowywana była na Hucie…) z Kuriera Szczecińskiego.

Z rozmowy z panem Bronisławem Woszczyńskim, ówczesnym Mistrzem Remontu Taboru Kolejowego, dowiedziałam się, że Miasto zwróciło się do dyrekcji Huty z prośbą o wygospodarowanie miejsca na przechowanie i remont dzieła. Nie był to jednak zwykły remont, a właściwie konstrukcja rzeźby niemal od początku – była tak bardzo zdewastowana. Największym wyzwaniem było przygotowanie metalowego postumentu, na którym wszystkie dotąd luźne elementy instalacji stworzyły spójną całość. O cokole wspomina sam Hasior w wywiadzie udzielonym w 1980 r. dla Głosu Pomorza:

Głos Pomorza 1980 wrzesień-zbliżenie.jpg
Zaznaczony tekst z Głosu Pomorza (1980 r.) dotyczy szczecińskiej rzeźby Hasiora

Od pana Bronisława dowiedziałam się natomiast jeszcze, że artysta, który osobiście uczestniczył w pracach, korzystał w hutniczego złomu, który znosił do warsztatu, i z niego tworzył kolejne elementy kompozycji. Prace trwały dość długo, bo w tym samym czasie Hasior kończył swoje „Płonące Ptaki” w Koszalinie.

Władysław Hasior 1980
Władysław Hasior w 1980 r.

Po ukończeniu rzeźby trzeba było ją przetransportować do centrum miasta. W tym celu przyjechała na Stołczyn specjalna platforma, a cały transport holowała Milicja. Zarówno w konstruowaniu i montowaniu rzeźby na nowym miejscu, wówczas placu Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, a dzisiaj Placu Zgody, uczestniczyli pracownicy warsztatu remontowego Huty. Za swój udział w przedsięwzięciu zostali uhonorowani przez Prezydenta Miasta Złotą Odznaką Towarzystwa Przyjaciół Szczecina.

ptaki hutnicze.jpg
Rzeźba po hutniczym epizodzie na dzisiejszym placu Zgody. Fot: R. Hulej (źródło: Fotopolska.eu)

KRYTYKA

Przy okazji przeszukiwania prasy w poszukiwania wątku hutniczego rzeźby natknęłam się na jedną wzmiankę i jeden cały artykuł poświęcony głosom krytyki rzeźby przez mieszkańców Szczecina, które na myśl przywodzą mi analogiczne „kontrowersje” dotyczące współczesnych rzeźb w naszej przestrzeni (że przywołam najbardziej krytykowaną Frygę). Pozwolę sobie tutaj przywołać cały artykuł z Kuriera Szczecińskiego, z 8 kwietnia 1980 r.:

Kurier 1980 kwietnia 8.jpg

DALSZE LOSY

Dziewięć lat po ustawieniu rzeźby na placu Zgody podjęto decyzję o zabudowie parceli, na której stała. W związku z tym „Ogniste Ptaki” zostały ponownie zdemontowane i trafiły na kilka lat do magazynu. Dopiero w 1994 r. po konserwacji umieszczono ją na nowym, betonowym postumencie, na skarpie w Parku Kasprowicza. Poza betonowym postumentem, sama forma rzeźby – to ten jej kształt, który powstał na Stołczynie! Myślę, że warto o tym wiedzieć!

received_281121592914577.jpeg
„Ogniste Ptaki” w aktualnej lokalizacji. Fot. Grzegorz Lament.

 

 

Jedna myśl na temat “migawki z przeszłości: „Ogniste Ptaki” Władysława Hasiora na Stołczynie

Dodaj własny

  1. Na marginesie – prawdziwym kiczem to jest ta plomba na miejscu Ptaków na pl Zgody…
    Ciekawa historia z tym remontem rzeźby … Specjalnie pójdę przypatrzeć się instalacji w parku.

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Create a website or blog at WordPress.com Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: